De meikever is een van de bekendste kevers in Nederland en België. Hoewel de naam doet vermoeden dat je hem alleen in mei tegenkomt, kunnen meikevers ook in andere maanden worden waargenomen. De volwassen kever is onschadelijk voor mensen, maar de larven kunnen in grote aantallen schade aanrichten aan gazons, planten en gewassen doordat ze zich voeden met wortels.
Ben je benieuwd hoe je een meikever kunt herkennen, wanneer ze voorkomen, hoe de levenscyclus eruitziet en of bestrijding nodig is? In dit artikel lees je alles wat je moet weten over de meikever, van de larve tot de volwassen kever en de eventuele schade die ze kunnen veroorzaken.
Wat is een meikever?
De meikever ook bekend als de gewone kever valt onder de familie bladsprietkevers. Deze kevers komen voor in Europa en Noord-Amerika en zijn actief tijdens de late lente en vroege zomer. De volwassen meikever kan ongeveer 1,2 centimeter lang worden en heeft een donkerbruin of zwart lichaam met lichtgekleurde vlekken. De larven, of engerlingen, zijn ongeveer 3 centimeter lang en zijn wit met een donkerbruine kop.
Meikevers zijn vooral bekend door hun brommende vlucht in de avondschemering. Ondanks hun relatief grote formaat zijn het onschuldige insecten die slechts enkele weken als volwassen kever leven. Het grootste deel van hun leven brengen ze juist onder de grond door als larve, waar ze zich voeden met wortels van grassen en planten. Hierdoor wordt de meeste schade niet door de volwassen kever, maar door de engerlingen veroorzaakt.
Vroeger kwam de meikever veel voor, met name in gebieden met veel bos. Hier zitten ze vaak bij open plekken of aan de bosrand. Tegenwoordig komt de meikever niet zoveel meer voor. Dit komt met name door de komst van insecticiden in de twintigste eeuw. Doordat de kevers hier niet tegen kunnen is de populatie flink uitgedund en komen ze op vele plekken ook al volledig uitgeroeid.
Wat doet een meikever?
De meikever voedt zich met de bladeren van bomen en struiken, wat schade aan de planten kan veroorzaken. De larven voeden zich met de wortels van planten, dit kan gewassen beschadigen. Overdag rust de meikever op bladeren van planten en gewassen, ook wanneer je deze stoort, zal er weinig activiteit plaatsvinden. Als je de bladeren schut waar hij op ligt, valt die er af en blijft die liggen waar die landt.
Wanneer het begint te schemeren komt uit zijn rust en wordt die actief. De meikever vliegt uitsluitend om voedsel of een partner te zoeken, de dieren zijn te sloom om snel weg te vliegen bij gevaar. In de nacht komt de meikever op lichtbronnen als lampen af. Hierdoor lijkt het dat de kever wordt aangetrokken door de lichtbron, maar dit is een veel voorkomende misvatting. De kevers navigeren op het maanlicht wat normaal gesproken een vast lichtpunt is. Door kunstmatige lampen raken de kevers verwart en blijft hij rondjes om de lamp cirkelen.
Wanneer komen meikevers voor?
Zoals de naam het al zegt, komt de meikever voor vanaf de maand mei. Deze kever is dus vernoemd naar de periode wanneer hij voorkomt. Vanaf begin mei kan je de meikever tegen gaan komen tot aan eind mei, je zult hem dus maar een maand per jaar zien. Zoals te verwachten is zul je in de maand juni de junikever gaan zien, ook deze kever is er maar een enkele maand per jaar.
Ondanks hun naam kunnen meikevers afhankelijk van de weersomstandigheden al vanaf eind april verschijnen. De meeste volwassen meikevers worden gezien in mei en begin juni. Vooral tijdens warme avonden zijn ze actief en vliegen ze rond op zoek naar voedsel en een partner.
Levenscyclus meikever
De meikever kruipt in de lente uit de grond maar is dan nog niet geslachtsrijp. De kevers doen zich eerst een tijd tegoed aan bladeren van bomen, pas na tien tot vijftien dagen kunnen de vrouwtjes zich voortplanten. Wanneer het zover is zullen vooral de mannetjes de vrouwtjes opzoeken, een beetje net zoals het gaat bij mensen. Wanneer ze elkaar gevonden hebben begint de paring. Bijzonder hierbij is dat het mannetje en vrouwtje niet op elkaar liggen, maar dat het vrouwtje het mannetje een tijdje achter zich aan sleept tijdens de paring.
Na de paring zet het vrouwtje de eitjes enkele centimers af in de grond. Het vrouwtje legt ongeveer 20 eitjes af. Nadat dit is gedaan gaat ze terug naar de bomen en planten om te eten. Daarna zal het vrouwtje nog een of twee keer een lading eitjes afzetten in de grond voordat ze sterft. Een vrouwtje kan maximaal 3 keer eitjes afzetten na de paring. De ovale eitjes hebben een diameter van 2 tot 3 millimeter en hebben een viezige witte kleur.
De larve van de meikever
De larven komen uit na een periode van 4 tot 6 weken. Direct nadat ze zijn uitgekomen beginnen ze met hun eerste van de 3 groeistadia, die instars worden genoemd. Elke groeistadia wordt afgesloten met een vervelling waarna het nieuwe stadium begint.
De totale ontwikkelingscyclus van de larve duurt 3 of 4 jaar, afhankelijk van externe omstandigheden. Wanneer in de winter de temperaturen dalen, verschuilt de larve zich dieper onder de grond om te overwinteren. Wanneer de larve volledig is, ontwikkelt, maakt hij een popkamer aan op ongeveer 30 tot 40 centimeter diep. Dit gebeurt over het algemeen aan het einde van de zomer. Hier blijven ze zitten tot de lente van het volgende jaar. Pas dan komen de volwassen kevers uit de grond.
De volwassen meikever
Doordat de groei cyclus van de larven 3 of 4 jaar duurt kan het zijn dat er het ene jaar meer of juist minder volwassen kevers zijn dan het jaar ervoor. Het ene jaar zou je ze dus nauwelijks kunnen zien en het jaar erna zou er een massa uitbraak kunnen zijn. In tegenstelling tot de larve van de meikever leeft een volwassen meikever maar enkele weken. Over het algemeen is dit van begin mei tot aan begin juni, dit is dus het Korste gedeelte van de levenscyclus. In deze weken zijn de kevers voornamelijk bezig met zichzelf vol eten totdat de paring weer begint. Vanaf dat punt begint de cyclus weer opnieuw.
Zijn meikevers gevaarlijk?
De meikever wordt niet beschouwd als een gevaarlijk, hij kan bijvoorbeeld niet prikken, steken of bijten. Hierdoor is hij geen gevaar voor mens of dier, maar hij kan wel voor overlast zorgen in de tuin. De meikever valt namelijk onder de zogenoemde plaaginsecten. Ze kunnen gewassen en planten beschadigen als ze niet worden gecontroleerd. Met name wanneer je een moestuin hebt kunnen ze je tot last zijn. Vooral de larven kunnen schade toebrengen aan je gewassen doordat deze tegoed doen aan de wortels hiervan.
Voor mensen en huisdieren vormen meikevers geen direct gevaar. Ze steken niet, zijn niet giftig en brengen geen ziektes over. Alleen wanneer er grote aantallen larven in de bodem aanwezig zijn, kunnen gazons en planten zichtbaar verzwakken doordat de wortels worden aangevreten.
Meikevers bestrijden
In de meeste gevallen is het niet nodig om meikevers te bestrijden. Een klein aantal meikevers of larven vormt meestal geen probleem en maakt deel uit van een gezond ecosysteem. Pas wanneer er sprake is van grote aantallen engerlingen die schade veroorzaken aan gazons, planten of gewassen, kan bestrijding verstandig zijn. Hieronder lees je welke methoden het meest effectief zijn.
Voorkomen is beter dan bestrijden
Meikevers zijn een natuurlijk onderdeel van de Nederlandse natuur en veroorzaken meestal geen grote problemen. Bestrijding is daarom lang niet altijd nodig. Zie je slechts enkele meikevers in de tuin, dan kun je deze het beste met rust laten. Pas wanneer er sprake is van grote aantallen engerlingen die schade veroorzaken aan het gazon, planten of gewassen, is het verstandig om maatregelen te nemen.
Meikevers bestrijden met aaltjes
Wanneer bestrijding wel nodig is, richt je je het beste op de larven en niet op de volwassen meikevers. De meeste schade wordt namelijk veroorzaakt door de engerlingen die onder de grond leven en zich voeden met wortels.
Een effectieve en milieuvriendelijke manier om de larven te bestrijden is met insectenparasitaire aaltjes. Deze kunnen doorgaans worden toegepast van april of begin mei tot en met september. Verdeel de aaltjes over het gazon en rondom aangetaste bomen en struiken. Na het uitzetten gaan ze actief op zoek naar de larven, dringen deze binnen en scheiden bacteriën af waardoor de engerlingen afsterven.
Natuurlijke vijanden van de meikever
Ook natuurlijke vijanden helpen om de populatie meikevers onder controle te houden. Vogels, vleermuizen en sommige zoogdieren eten zowel volwassen meikevers als hun larven. Door je tuin aantrekkelijk te maken voor vogels, bijvoorbeeld met nestkastjes, struiken en een vogelvoederplek, vergroot je de kans dat natuurlijke vijanden een handje helpen bij het beperken van de meikeverpopulatie.
De meikever is vooral een tijdelijk bezoeker
Hoewel de meikever vroeger massaal voorkwam, is hij tegenwoordig een stuk zeldzamer geworden. De volwassen kever leeft slechts enkele weken en vormt geen gevaar voor mensen of huisdieren. De meeste schade ontstaat juist onder de grond, waar de larven zich jarenlang voeden met wortels van gras en planten.
In de meeste tuinen is bestrijding niet nodig en maken meikevers simpelweg deel uit van de natuur. Pas wanneer er sprake is van grote aantallen engerlingen die schade veroorzaken aan het gazon of gewassen, kan het verstandig zijn om in te grijpen. Met natuurlijke bestrijdingsmethoden, zoals aaltjes en het stimuleren van natuurlijke vijanden, kun je de populatie op een milieuvriendelijke manier onder controle houden.
Veelgestelde vragen over de meikever
Kan een meikever vliegen?
Ja, een meikever kan goed vliegen. Vooral tijdens warme avonden in mei en begin juni zie je ze regelmatig rondvliegen. Tijdens de vlucht maken ze een opvallend zoemend geluid. Overdag zijn meikevers veel minder actief en rusten ze meestal op bomen en struiken.
Kan een meikever steken of bijten?
Nee, meikevers kunnen niet steken en vormen geen gevaar voor mensen of huisdieren. Hoewel ze sterke kaken hebben om bladeren te eten, zullen ze mensen niet bijten. Je kunt een meikever daarom zonder zorgen oppakken en weer buiten zetten.
Hoe lang leeft een meikever?
Een volwassen meikever leeft meestal slechts vier tot zes weken. Het grootste deel van zijn leven brengt hij echter onder de grond door als larve, ook wel een engerling genoemd. De volledige levenscyclus van een meikever duurt daardoor ongeveer drie tot vier jaar.
Wat is het verschil tussen een meikever en een junikever?
Meikevers en junikevers lijken op elkaar, maar zijn verschillende soorten. De meikever is groter, heeft een donkerbruin lichaam en verschijnt meestal in mei en begin juni. De junikever is kleiner, lichter van kleur en wordt vooral gezien in juni en juli. Ook de larven van beide soorten leven onder de grond en voeden zich met plantenwortels.
Wat eten meikevers?
Volwassen meikevers eten voornamelijk de bladeren van bomen en struiken, zoals eiken, beuken en fruitbomen. De larven leven onder de grond en voeden zich met de wortels van grassen, planten en soms landbouwgewassen. Vooral bij grote aantallen kunnen de larven hierdoor schade veroorzaken.
Zijn engerlingen altijd larven van meikevers?
Nee, niet alle engerlingen zijn larven van meikevers. De naam engerling wordt gebruikt voor de larven van verschillende soorten bladsprietkevers, waaronder de meikever, junikever en rozenkever. Afhankelijk van de soort kunnen engerlingen schadelijk zijn voor planten of juist nauwelijks problemen veroorzaken. Daarom is het belangrijk om eerst vast te stellen om welke soort het gaat voordat je besluit tot bestrijding.
